De oliebollen zijn op, de champagne is ontkurkt en we schrijven 1 januari 2026. Terwijl jij misschien nog even rustig wakker wordt, is er op de achtergrond op financieel gebied een belangrijk nieuw tijdperk ingegaan.
Vanaf vandaag zijn de spelregels rondom crypto en de fiscus namelijk definitief veranderd. Jarenlang voelde de cryptowereld voor sommigen als een grijs gebied, maar met de start van 2026 is die tijd voorbij. De nieuwe Europese richtlijn, beter bekend als DAC8, is nu van kracht.
Het einde van de anonimiteit in crypto
Het grootste verschil met voorgaande jaren is dat cryptobedrijven in de EU vanaf vandaag gegevens van klanten gaan verzamelen en verifiëren. Waar de Belastingdienst voorheen vaak afhankelijk was van wat jij zelf opgaf (of steekproeven deed), krijgen ze uiteindelijk direct data aangeleverd.
Het is niet zo dat jouw favoriete cryptobeurs vanaf vandaag ook meteen alles doorspeelt naar de Belastingdienst. De eerste gegevens dienen binnen 9 maanden na het einde van het eerste fiscale jaar onder deze richtlijnen valt bij de Belastingdienst afgeleverd te worden.
Kort door de bocht betekent dit dat de eerste gegevens tussen 1 januari en 30 september 2027 aangeleverd dienen te worden. Wel gaan cryptobedrijven dus vanaf vandaag gegevens verzamelen.
Waarom vandaag (1 januari) cruciaal is
Misschien heb je goede voornemens gemaakt om je administratie dit jaar strakker bij te houden. Dat komt goed uit, want 1 januari 00:00 uur is hét moment dat telt voor de Belastingdienst.
Crypto valt voor de meeste mensen in Box 3 (sparen en beleggen). Dit betekent dat de totale waarde van jouw crypto-portfolio op de peildatum (vandaag dus) bepaalt hoeveel belasting je moet betalen over je vermogen.
Let op: Stijgt of daalt de bitcoin koers morgen met 20 procent? Dat maakt voor je aangifte over 2026 (die je pas in 2027 doet) niet uit. De waarde van vandaag is bindend. Maak dus vandaag nog even een screenshot van je portfolio-waarde, dan heb je dat vast vastgelegd.
HODL of handelaar? Het verschil tussen Box 1 en 3
Met de nieuwe regels is het ook goed om kritisch te kijken naar hoe je belegt. De fiscus maakt namelijk onderscheid in je gedrag.
Koop je munten voor de lange termijn en doe je er verder weinig mee? Dan valt dit onder je vermogen in Box 3. Binnen Box 3 geldt in 2026 een heffingsvrij vermogen van 51.396 euro. Voor fiscale partners is dat bedrag 102.792 euro. Dit is lager dan in 2025.
Over je heffingsvrije vermogen betaal je geen belasting. Dat betekent overigens niet dat je het dan ook niet hoeft op te geven, dat moet namelijk wel.
Ben je heel actief aan het daytraden, ontvang je crypto als salaris, of haal je inkomsten uit mining en staking? Dan kan de Belastingdienst dit zien als ‘inkomsten uit overige werkzaamheden’. In dat geval val je in Box 1, waar de belastingtarieven vaak hoger liggen.
Begin het jaar goed
Geen zorgen, je hoeft niet direct in de stress te schieten. De nieuwe regels zijn er vooral om duidelijkheid te scheppen. Het belangrijkste is dat je je administratie op orde hebt. Omdat de Belastingdienst nu ‘meekijkt’ via de exchanges, is het essentieel dat jouw eigen administratie aansluit bij de gegevens die zij ontvangen.
Wil je precies weten wat je moet vastleggen? We hebben eerder een uitgebreid stappenplan gemaakt. Lees hier onze handige checklist om je crypto-administratie in 5 minuten op orde te krijgen.
Het bericht Cryptobelasting in 2026: dit verandert er voor jou verscheen eerst op Crypto Insiders.