De Europese Unie en Canada willen hun samenwerking flink uitbreiden. Beide partijen werken aan een nieuwe alliantie rond handel, defensie, kritieke grondstoffen en technologie, waarmee ze sterker willen staan tegenover grootmachten als de Verenigde Staten en China.
De plannen worden naar verwachting op 16 september gepresenteerd door voorzitter van de Europese Commissie Ursula von der Leyen tijdens haar jaarlijkse toespraak in Straatsburg. De Canadese premier Mark Carney is daarbij aanwezig en spreekt een dag later zelf het Europees Parlement toe.
Canada wil zo dicht mogelijk bij EU komen
Volgens ingewijden onderzoeken Canada en de EU hoe ze hun samenwerking zo ver mogelijk kunnen uitbreiden, zonder dat Canada daadwerkelijk lid wordt van de Europese Unie.
Voor de regering van premier Mark Carney heeft een nauwere relatie met Europa hoge prioriteit. Daarbij ligt de nadruk op strategisch belangrijke gebieden als defensie, ruimtevaart en wetenschappelijk onderzoek.
Ook handel, toeleveringsketens en kritieke grondstoffen moeten onderdeel worden van de nieuwe samenwerking. Of daarvoor nieuwe juridische afspraken nodig zijn, is nog niet duidelijk. De Canadese regering wil de plannen ook bespreken met provincies en het bedrijfsleven.
De toenadering past bij eerdere uitspraken van Carney. Tijdens het World Economic Forum stelde hij dat de bestaande internationale orde volgens hem feitelijk voorbij is. Middelgrote machten zouden daarom nauwer moeten samenwerken om zich beter te beschermen tegen economische en politieke druk van grootmachten.
Carney noemde Donald Trump daarbij niet rechtstreeks. Wel pleitte hij voor nieuwe allianties die tegenwicht kunnen bieden aan landen die hun economische en militaire macht gebruiken om andere landen onder druk te zetten.
Spanningen met Trump brengen EU en Canada dichter bij elkaar
De plannen komen op een moment dat zowel Canada als de Europese Unie te maken heeft met spanningen met de Verenigde Staten.
Canada en de VS hebben elkaar onlangs met nieuwe importheffingen getroffen. Trump heeft zich daarnaast herhaaldelijk kritisch uitgelaten over het handelsbeleid van de EU en blijft interesse tonen in het inlijven van Groenland.
Volgens een van de ingewijden willen Canada en de EU daarom juridisch zo dicht mogelijk bij elkaar komen zonder dat Canada volledig EU-lid wordt. Ook samenwerking via het Trans-Pacific Partnership, een groot handelsverdrag waar Canada al lid van is, wordt besproken.
Op defensiegebied zijn al concrete stappen gezet. Canada werd vorig jaar het eerste land buiten de EU dat zich aansloot bij het Europese militaire investeringsfonds van 150 miljard euro.
Nieuwe EU-Canada alliantie moet veel verder gaan
Canada en de EU beginnen niet vanaf nul. Beide partijen hebben al een uitgebreid handelsakkoord en werken samen op het gebied van veiligheid en defensie.
De nieuwe plannen moeten die relatie aanzienlijk verbreden. Daarbij zoeken Brussel en Ottawa naar een balans tussen toegang tot de Europese interne markt en de verplichtingen die normaal gesproken met zo’n nauwe relatie gepaard gaan.
De plannen zijn nog niet definitief. De toespraak van Von der Leyen wordt nog opgesteld en kan voor 16 september worden aangepast.
In oktober staat bovendien een top tussen Canada en de Europese Unie gepland. Daar kunnen verdere afspraken worden gemaakt over hoe de nieuwe samenwerking er precies uit moet zien.
Het bericht De EU krijgt er bijna een lidstaat bij: Canada schuift aan verscheen eerst op Newsbit.