Trump: Rusland en Oekraïne stoppen aanvallen op energievoorzieningen

Donald Trump zegt dat Oekraïne en Rusland hebben afgesproken om elkaars energievoorzieningen niet langer aan te vallen. Als beide landen zich daaraan houden, zouden de Oekraïense aanvallen op Russische olieraffinaderijen en de Russische aanvallen op het Oekraïense elektriciteitsnet voorlopig kunnen stoppen.

De mogelijke afspraak komt op een belangrijk moment. Oekraïne heeft de afgelopen periode meerdere Russische raffinaderijen geraakt, waarna Rusland de export van diesel verbood. Tegelijkertijd zorgt de oorlog met Iran voor extra tekorten op de internationale brandstofmarkt.

Een einde aan de aanvallen op Russische raffinaderijen kan daardoor ook buiten Rusland en Oekraïne gevolgen hebben voor de brandstofmarkt.

Trump zegt dat beide landen akkoord zijn

Trump zegt dat zowel Oekraïne als Rusland heeft ingestemd met het stoppen van aanvallen op elkaars energievoorzieningen.

“Oekraïne heeft ermee ingestemd geen Russische energiedoelen aan te vallen. Rusland heeft ermee ingestemd hetzelfde te doen”, schreef Trump op sociale media.

Vanuit Oekraïne klinkt de boodschap iets voorzichtiger. President Volodymyr Zelensky zegt dat Kyiv bereid is de aanvallen op Russische energiedoelen op te schorten, maar alleen als Rusland zich eveneens aan de afspraak houdt.

Volgens Zelensky moeten internationale partners ervoor zorgen dat Rusland daadwerkelijk stopt met aanvallen op het Oekraïense elektriciteitsnet, andere energievoorzieningen, kritieke infrastructuur en routes voor voedseltransport.

Vanuit Moskou ontbreekt vooralsnog een bevestiging. Het Kremlin heeft nog niet officieel gereageerd op de uitspraken van Trump. Daardoor is nog niet duidelijk of Rusland de afspraak bevestigt en onder welke voorwaarden Moskou bereid is de aanvallen te stoppen.

Dieselprijs reageert direct op uitspraken Trump

De brandstofmarkt reageerde vrijwel direct op de uitspraken van Trump. Amerikaanse dieselfutures leverden na zijn bericht een deel van hun eerdere stijging in.

Dat komt doordat de Oekraïense aanvallen op Russische olieraffinaderijen de afgelopen tijd steeds meer invloed hebben gekregen op het wereldwijde brandstofaanbod. Meerdere raffinaderijen raakten beschadigd, waardoor een deel van de Russische productie is weggevallen en in verschillende delen van het land brandstoftekorten zijn ontstaan.

Rusland besloot daarop de export van diesel te verbieden. Dat heeft ook gevolgen buiten het land. Rusland is volgens energieonderzoeksbureau Vortexa namelijk de op één na grootste exporteur van diesel ter wereld.

Trump wil daarom dat de aanvallen op Russische raffinaderijen stoppen. Zondag zei hij Zelenskyy daar al voor te hebben gewaarschuwd. Volgens Trump zijn juist deze aanvallen een belangrijke oorzaak van de recordhoge dieselprijzen in de Verenigde Staten.

Eerdere afspraken hielden niet lang stand

Het is nog onzeker of de mogelijke nieuwe afspraak daadwerkelijk standhoudt. Eerdere pogingen om aanvallen op energievoorzieningen te stoppen, liepen uiteindelijk stuk.

Vorige maand bood Oekraïne Rusland nog een bestand aan rond aanvallen op schepen die landbouwproducten over de Zwarte Zee vervoeren. Moskou wees dat voorstel af omdat het garanties wilde dat ook de Russische energie-infrastructuur niet langer zou worden aangevallen.

Begin mei kondigde Trump daarnaast een driedaags staakt-het-vuren aan rond de jaarlijkse Russische viering van Victory Day. Nadat die periode voorbij was, werden de aanvallen direct hervat.

Ook analisten zijn daarom voorzichtig. Rachel Ziemba van het Center for a New American Security zegt meer zekerheid te willen horen vanuit Oekraïne en Rusland zelf voordat duidelijk is of er daadwerkelijk een akkoord ligt.

Een einde aan de aanvallen zou Rusland wel de kans geven beschadigde raffinaderijen te repareren. Daarmee kan het risico op verdere uitval van Russische brandstofproductie afnemen.

Brandstofprijzen blijven groot probleem voor Trump

Zelfs als de aanvallen op energievoorzieningen stoppen, is de druk op de brandstofmarkt niet meteen verdwenen. Ook in het Midden-Oosten is veel raffinagecapaciteit uitgevallen en blijven belangrijke handelsroutes verstoord.

Volgens econoom Hamad Hussain van Capital Economics betekent het verlies van raffinagecapaciteit in het Midden-Oosten dat de prijzen van geraffineerde olieproducten voorlopig hoog kunnen blijven.

Voor Trump komt dat politiek ongelegen. De gemiddelde Amerikaanse dieselprijs steeg vorige week voor het eerst boven zes dollar per gallon. Ook benzine is fors duurder geworden en staat 54 procent boven het dieptepunt van januari.

Diesel is bovendien veel meer dan alleen brandstof voor auto’s. Vrachtwagens, goederentreinen en landbouwmachines zijn er sterk van afhankelijk. Hogere dieselprijzen kunnen daardoor de transport- en productiekosten verhogen en uiteindelijk doorwerken in de prijzen die Amerikaanse consumenten betalen.

Met de tussentijdse verkiezingen in november in aantocht heeft Trump er daarom veel belang bij dat de druk op de brandstofmarkt afneemt.