Ethereum zet enorme stap: netwerkcapaciteit ruim drie keer zo groot

Ethereum (ETH) heeft een belangrijke stap gezet om zijn netwerk sneller en goedkoper te maken. De nieuwe Glamsterdam-upgrade is deze week geactiveerd op een openbaar testnetwerk. De eerste resultaten zijn veelbelovend: de maximale capaciteit ligt inmiddels ruim drie keer zo hoog als voorheen. Toch moet nog blijken of Ethereum deze enorme uitbreiding ook tijdens extreme drukte aankan.

Ethereum vergroot capaciteit met ruim 230 procent

De Glamsterdam-upgrade werd dinsdag geactiveerd op Sepolia, een testnetwerk waarop ontwikkelaars nieuwe functies uitproberen voordat ze op het officiële Ethereum-netwerk verschijnen.

Op donderdag bleek dat Sepolia al blokken produceerde met een maximale capaciteit van bijna 200 miljoen gas. Voorheen lag die grens rond de 60 miljoen. Daarmee is de beschikbare capaciteit met ruim 230 procent toegenomen.

Gas is de eenheid waarmee Ethereum meet hoeveel rekenkracht nodig is om transacties uit te voeren. Hoe meer gas er beschikbaar is, hoe meer werkzaamheden het netwerk in principe kan verwerken.

Dat kan vooral tijdens drukke periodes een groot verschil maken. Wanneer veel mensen tegelijkertijd transacties uitvoeren, moeten ze concurreren om de beschikbare ruimte. Daardoor kunnen de transactiekosten flink oplopen.

Met Glamsterdam wil Ethereum die druk verminderen. Het netwerk moet meer transacties kunnen verwerken voordat de kosten sterk beginnen te stijgen.

Toch betekent een ruim drie keer zo hoge gaslimiet niet automatisch dat Ethereum ook drie keer zoveel transacties aankan. De upgrade verandert namelijk ook hoeveel gas bepaalde handelingen verbruiken.

De eerste metingen laten bovendien zien dat de extra capaciteit voorlopig nauwelijks op de proef wordt gesteld.

Volgens een analyse van CoinDesk van meer dan 25 opeenvolgende blokken lag het daadwerkelijke gasverbruik tussen de 52 miljoen en 92 miljoen. Daarmee werd slechts 26 tot 46 procent van de beschikbare capaciteit benut.

Geen enkel onderzocht blok bereikte de nieuwe maximale grens.

Juist dat is belangrijk voor de volgende testfase. Wanneer blokken volledig gevuld zijn, moeten de computers die Ethereum ondersteunen veel meer gegevens verwerken. Ontwikkelaars moeten nog vaststellen of het netwerk onder die omstandigheden stabiel blijft.

Een andere test leverde wel positieve resultaten op. Tijdens een afzonderlijke proef van zes minuten werden alle 32 geplande blokken voorgesteld.

Volgens gegevens van ethPandaOps bereikte het netwerk daarbij een finality-percentage van 99,97 procent, gemeten naar de hoeveelheid ingezette ETH. Dat wijst erop dat vrijwel alle deelnemende validators overeenstemming bereikten over het definitief vastleggen van transacties.

Glamsterdam moet Ethereum sneller en goedkoper maken

De grotere capaciteit is slechts één onderdeel van Glamsterdam. De upgrade bevat ook verschillende technische verbeteringen die Ethereum efficiënter moeten laten werken.

Een belangrijke verandering betreft de samenwerking tussen partijen die transacties verzamelen en validators die nieuwe blokken controleren.

Deze taakverdeling wordt met Glamsterdam vastgelegd in de regels van het netwerk. Daardoor krijgen validators meer tijd om te controleren of transacties correct zijn verwerkt.

Ook wordt vooraf duidelijk welke accounts en opgeslagen gegevens nodig zijn om transacties uit te voeren. Computers kunnen die informatie daardoor alvast ophalen, in plaats van tijdens de verwerking te moeten wachten.

Daarnaast kunnen bepaalde transacties tegelijkertijd worden gecontroleerd.

Dat werkt ongeveer zoals een supermarkt met meerdere kassa’s. Wanneer iedereen bij één kassa moet afrekenen, ontstaat al snel een lange rij. Door meerdere kassa’s tegelijk te openen, kunnen veel meer klanten in dezelfde tijd worden geholpen.

Voor Ethereum kan dat een belangrijke verbetering betekenen. Het netwerk hoeft niet langer alle werkzaamheden achter elkaar uit te voeren, waardoor de beschikbare capaciteit beter kan worden benut.

Dat betekent overigens niet dat alle transacties zomaar tegelijkertijd kunnen plaatsvinden. Sommige handelingen zijn van elkaar afhankelijk en moeten nog steeds in een bepaalde volgorde worden verwerkt.

De uitbreiding brengt ook risico’s met zich mee.

Wanneer Ethereum meer transacties verwerkt, moeten de computers die het netwerk draaiende houden grotere hoeveelheden gegevens controleren en opslaan. Dat kan hogere eisen stellen aan de apparatuur.

Ontwikkelaars willen voorkomen dat alleen gebruikers met bijzonder krachtige computers nog aan het netwerk kunnen deelnemen. Dat zou de decentralisatie van Ethereum onder druk kunnen zetten.

Ook veranderen de gaskosten voor bepaalde handelingen, waaronder het opslaan en opvragen van gegevens.

Voor ontwikkelaars van applicaties kan dat gevolgen hebben. Sommige toepassingen zijn gebouwd rond de huidige kostenstructuur en werken mogelijk anders wanneer die verandert.

Daarom moeten ontwikkelaars hun toepassingen opnieuw testen voordat Glamsterdam op het officiële netwerk wordt ingevoerd.

Wanneer wordt de Ethereum-upgrade gelanceerd?

De volgende belangrijke test staat voorlopig gepland voor 27 oktober. Dan moet Glamsterdam worden geactiveerd op Hoodi, een ander openbaar testnetwerk van Ethereum.

Die datum staat nog niet definitief vast. Ontwikkelaars willen eerst de resultaten van Sepolia beoordelen voordat ze besluiten of de volgende fase kan beginnen.

Voor de officiële lancering op het Ethereum-mainnet is nog geen datum vastgesteld.

Voor gebruikers kan de upgrade uiteindelijk een groot verschil maken. Als Ethereum meer transacties kan verwerken, kan dat helpen om de kosten tijdens drukke periodes te beperken.

Dat is ook relevant voor de verdere groei van het netwerk. Ethereum wordt gebruikt voor uiteenlopende toepassingen, waaronder digitale financiële diensten en programma’s die automatisch transacties uitvoeren.

Meer activiteit betekent echter ook dat het netwerk zwaarder wordt belast. Glamsterdam moet ervoor zorgen dat Ethereum die groei beter aankan, zonder dat de snelheid en betrouwbaarheid daaronder lijden.

De komende tests moeten vooral duidelijk maken hoe het netwerk reageert wanneer de nieuwe capaciteit daadwerkelijk volledig wordt benut.