Altijd het laatste nieuws. Download net als duizenden Nederlanders de gratis Crypto Insiders app.
In het kort
- Wereldwijd is er voor 457 miljard dollar aan mogelijk belastbare crypto-activiteit, met de VS als koploper.
- Nieuwe internationale belastingregels, zoals CARF, dekken slechts 14% van de transacties op de blockchain.
- Door het gebruik van privéwallets en decentrale beurzen blijft 86% van de activiteit buiten het zicht van de fiscus.
Een groeiende fiscale blinde vlek
Hoe komt Chainalysis aan dit bedrag? Het bedrijf analyseerde openbare transacties op zes grote blockchains, waaronder Bitcoin en Ethereum, en koppelde deze aan landen op basis van locatiesignalen.
Noord-Amerika spant de kroon met 134,6 miljard dollar, gevolgd door de Europese Unie (125,1 miljard) en Oost-Azië (54,7 miljard). De Verenigde Staten zijn met 112,6 miljard dollar veruit het grootste land.
Belangrijk is dat dit niet gaat om al geïnde belasting, maar om de geldstromen waarover belasting betaald zou moeten worden. De schatting is bovendien voorzichtig, omdat handel binnen gecentraliseerde beurzen onzichtbaar blijft op de blockchain.
Waar de meldplicht stopt
Om belastingontwijking tegen te gaan, lanceerde de Organisatie voor Economische Samenwerking en Ontwikkeling (OESO) eind 2022 het Crypto-Asset Reporting Framework (CARF).
Vanaf 2027 gaan tientallen landen, waaronder de EU-lidstaten via de vergelijkbare DAC 8-richtlijn, automatisch gegevens uitwisselen van cryptobeurzen en brokers.
Toch is dit geen waterdichte oplossing. CARF heeft zicht op transacties binnen beurzen en stortingen vanaf sommige privéwallets, maar mist de overige 86 procent van de on-chain activiteit. Denk hierbij aan decentrale handel, directe overdrachten tussen gebruikers en transacties uit het verleden.
Een ander groot struikelblok is het ontbreken van de aankoopprijs. Als iemand crypto naar een beurs stuurt die elders is gekocht, kan de beurs de winst of het verlies niet betrouwbaar berekenen, wat essentieel is voor de belastingaangifte.
De rekening voor overheden
Het gebrek aan toezicht kost overheden handenvol geld. Zo schatte Zweden dat meer dan 90 procent van de crypto-activiteit ongeregistreerd blijft, aldus Chainalysis. In de Verenigde Staten liep de schatkist volgens schattingen in 2022 zo’n 50 miljard dollar aan cryptobelastingen mis.
Een nieuw belastingformulier (1099-DA) moet dit probleem aanpakken, maar de verwachte opbrengst van 28 miljard dollar over tien jaar lijkt slechts een druppel op een gloeiende plaat.
Wanneer crypto zwaarder weegt
Vooral voor kleinere economieën is de impact van misgelopen inkomsten enorm stellen de onderzoekers. In Portugal bedroeg de potentieel belastbare activiteit (2 miljard dollar) meer dan het dubbele van het begrotingstekort.
Voor Nigeria kwam de geschatte 4,4 miljard dollar overeen met ruim 12 procent van de totale overheidsinkomsten. In die landen is het effectief belasten van crypto geen bijzaak, maar een cruciale factor voor de nationale financiën.