Bitcoin mining onder vuur, maar data prikt hardnekkige mythes door

Bitcoin (BTC) mining ligt al jaren onder een vergrootglas vanwege het hoge energieverbruik. Critici spreken van een klimaatramp, maar volgens ESG-onderzoeker Daniel Batten klopt dat beeld steeds minder met de feiten. Op basis van peer-reviewed studies en netwerkinformatie zet hij vraagtekens bij tal aan hardnekkige aannames over bitcoin en stroom.

Misverstanden rond BTC mining

Batten stelt dat veel kritiek is gebaseerd op angst en misverstanden rond nieuwe technologie. “Elke disruptieve innovatie krijgt claims te verduren die voortkomen uit een gebrek aan data en begrip,” schrijft hij op X. 

Dat sentiment duikt al langer op. Zo noemde Dow Jones Bitcoin vorig jaar nog een “milieuramp” en stelde Bloomberg dat de munt stroom opslokt die bedoeld is voor de armsten ter wereld.

Wat is Bitcoin mining eigenlijk?

Bitcoin mining is het proces waarbij transacties worden gecontroleerd en vastgelegd op de blockchain, het openbare grootboek van Bitcoin. Dat gebeurt door speciale machines die ingewikkelde rekensommen oplossen. De eerste computer die het juiste antwoord vindt, mag een nieuw blok toevoegen en krijgt daarvoor een beloning in BTC.

Bitcoin mining slurpt veel stroom, omdat duizenden krachtige machines wereldwijd tegelijk meedoen. Dat energieverbruik is zichtbaar en blijft aan BTC kleven als een negatief etiket.

Een veelgehoorde kritiek is dat Bitcoin per transactie enorme hoeveelheden energie, water en hardware verbruikt. Volgens Batten is dat onjuist. Vier wetenschappelijke studies laten zien dat het energieverbruik losstaat van het aantal transacties. Meer gebruik betekent dus niet automatisch meer stroom.

Ook het idee dat Bitcoin mining elektriciteitsnetten ontwricht, klopt volgens hem niet. In regio’s met veel hernieuwbare energie, zoals Texas, worden miners juist ingezet als flexibele afnemers. Ze schakelen uit bij piekbelasting en vangen overschotten op wanneer er te veel zon of wind is.

Dat consumenten meer betalen door Bitcoin miners is volgens Batten niet terug te vinden in data of wetenschappelijke literatuur. In sommige gevallen zou mining zelfs bijdragen aan lagere prijzen door efficiënter gebruik van het net.

Vergelijkingen met hele landen schieten volgens hem ook hun doel voorbij. De focus zou moeten liggen op de herkomst van energie, niet alleen op de hoeveelheid. Batten wijst erop dat Bitcoin mining geen directe uitstoot heeft en volledig draait op elektriciteit. Meer dan de helft daarvan komt inmiddels uit duurzame bronnen, stelt hij op basis van externe datasets.

Tesla en het kantelpunt

De discussie bereikte een hoogtepunt in mei 2021, toen Tesla stopte met het accepteren van bitcoinbetalingen. Elon Musk noemde zorgen over het toenemende gebruik van fossiele brandstoffen. Tesla liet wel een deur open: zodra miners aantoonbaar meer groene energie gebruiken, zou Bitcoin weer welkom zijn. Er werd alleen niet gespecificeerd wanneer dit dan het geval zou zijn.

Volgens Batten is die verschuiving inmiddels grotendeels ingezet. Hij stelt zelfs dat Bitcoin mining hernieuwbare projecten rendabel maakt die anders nooit van de grond zouden komen, bijvoorbeeld in afgelegen gebieden in Afrika.