Nederlandse natuurgebieden worden bedreigd door een grote hoeveelheid stikstof.
Om dit aan te pakken, koopt de Nederlandse overheid boerenbedrijven op. Uit recent onderzoek blijkt echter dat dit onnodig veel geld kost.
Volg net als 27.000 Nederlanders Crypto Insiders op Instagram en ontvang het nieuws in je feed.
De uitkoopregeling van boeren: wat is het precies?
Nederland kampt al jaren met een stikstofprobleem. Door de uitstoot van industrie en landbouw komt er stikstof vrij die natuurgebieden aantast.
Een van de oplossingen van het kabinet is om landbouw te beperken, waarvoor de uitkoopregeling is bedacht.
De overheid koopt boeren uit met belastinggeld, zodat land van boeren vrijkomt. Dit land ligt vaak dicht bij natuurgebieden, waardoor de stikstof die er wordt uitgestoten een direct effect kan hebben op de natuur.
Waarom de kosten hoger uitvallen dan nodig
De kosten van de uitkoopregeling lopen op tot grote bedragen. Onderzoek van onder meer Omroep Gelderland, Follow the Money en NRC laat zien dat het de overheid al 1,81 miljard euro heeft gekost. Ten tijde van het onderzoek waren er al 723 bedrijven opgekocht.
Daarnaast laat het onderzoek zien dat het uitkopen van boeren om stikstof tegen te gaan veel goedkoper had kunnen zijn. Volgens het onderzoek had een kleiner aantal bedrijven in theorie dezelfde stikstofreductie kunnen opleveren.
Landelijk zijn er 3.000 bedrijven als piekbelaster aangemerkt, maar onderling zijn er grote verschillen. Uit het onderzoek blijkt dat er slechts 133 boeren uitgekocht hadden hoeven te worden met dezelfde stikstofwinst, omdat zij meer uitstoten dan anderen.
In dat scenario zouden de kosten zijn uitgekomen op slechte 325 miljoen euro. De reden waarom de overheid het echter anders heeft aangepakt, is omdat politici geen dwang wilden inzetten.
De regeling zoals die nu is, is vrijwillig. Daarbij zou een gedwongen uitkoop helemaal niet zo makkelijk te verwezenlijken zijn.
“De teneur was destijds: als je gedwongen gaat uitkopen, breekt er een boerenopstand uit”, aldus stikstofprofessor Jan Willem Erisman.
Dit kost de uitkoopregeling per Nederlander
De uitkoopregeling heeft tot dusver 1,81 miljard euro gekost. Momenteel zijn er zo’n 18,4 miljoen Nederlanders, wat betekent dat de regeling ongeveer 98 euro per hoofd van de bevolking kostte.
De regeling drukt zwaar op belastingbetalers. In 2025 hadden 9,4 miljoen Nederlanders een belastingplicht. Dit betekent dat de kosten voor het uitkopen van boeren per belastingbetaler ongeveer 193 euro was.
Het bericht Boeren uitkopen met belastinggeld: dit kost het per Nederlander verscheen eerst op Crypto Insiders.