Nederlandse beleggers krijgen mogelijk al per 2028 een vermogenswinstbelasting, jaren eerder dan Den Haag steeds volhield. Dan betaal je pas belasting als je daadwerkelijk winst hebt gerealiseerd, en zo’n systeem wordt veel beter ontvangen dan wat er eerst op tafel heeft gelegen.
Er hangt alleen wel een flink prijskaartje aan, en niemand wil hem betalen.
‘Het kan’
Minister Eelco Heinen van Financiën (VVD) liet vorige week weinig twijfel bestaan. “Het kan”, zei hij over invoering per 2028. “Ik ben er wel uit.”
Vlak daarvoor lekten stukken van zijn ministerie naar de NOS. Daaruit blijkt dat de omslag haalbaar is, mits beide Kamers voor eind dit jaar instemmen.
Opmerkelijk, want een week eerder parkeerde de coalitie het dossier juist. De begroting kwam er wel, box 3 niet: VVD, D66 en CDA kregen de dekking niet rond en wilden dat de senaat voorlopig niet stemt.
Dat zou het plan vervangen dat er nu ligt waarbij er belast wordt op basis van papieren winsten. De Tweede Kamer nam dat wetsvoorstel begin dit jaar aan, maar in de Eerste Kamer strandde het.
Beleggers lieten zich horen, en na een storm van kritiek uit eigen achterban draaiden VVD en CDA bij. In de senaat is een meerderheid sindsdien uit zicht.
Belasting over winst op papier
Het gestrande voorstel gaat uit van een vermogensaanwasbelasting: je betaalt elk jaar over de waardestijging van je bezit, ook als je niets verkoopt.
Stijgt een portefeuille van 50.000 naar 60.000 euro, dan volgt een aanslag over die 10.000 euro. Terwijl dat geld niet eens op de rekening staat.
Het pijnpunt zit in de peildatum. De stand aan het eind van het jaar is een momentopname, en een koers die in januari wegzakt verandert niets meer aan de aanslag.
Verliezen mag je in dat voorstel alleen verrekenen met latere jaren. Wie een papieren winst ziet verdampen, betaalt dus over geld dat er niet meer is.
Daarmee wijkt Nederland af van de meeste andere landen, die pas heffen bij verkoop. Aansluiten bij die praktijk is beter voor het investeringsklimaat, vindt het kabinet.
Voor crypto verandert er voorlopig weinig. Crypto en buitenlandse valuta vallen volgens de gelekte stukken tot 2030 buiten de nieuwe heffing, dus die beleggers betalen tot die tijd gewoon over winst op papier.
Tot er iets nieuws staat, geldt een noodverband. De Hoge Raad haalde eind 2021 een streep door de oude berekening met een verondersteld rendement, en sindsdien mag je je werkelijke rendement opgeven als dat lager uitvalt.
Dat pakt vooral gunstig uit voor wie hoge rendementen maakt, omdat je dus niet méér hoeft te betalen dan het zogenoemde forfait. De schatkist loopt er zeker 2,4 miljard euro per jaar door mis, en dat verklaart de haast.
Niemand wil de rekening betalen
De omslag naar afrekenen bij verkoop kost volgens de gelekte stukken zo’n 16 miljard euro tussen 2028 en 2035. Politieke bronnen houden rekening met 22 miljard euro in 2060.
Dat gat ontstaat doordat de fiscus jaren op zijn geld wacht. Gemiddeld gaat het om zo’n 2 miljard euro per jaar, bovenop het huidige gat van 2,4 miljard.
D66 en CDA liggen daarom dwars. Zij zien geen draagvlak om miljarden vrij te maken voor vermogenden terwijl er op sociale zekerheid wordt bezuinigd.
JA21 duwt de andere kant op en koppelt zijn begrotingssteun aan snelle invoering. “Wat ons betreft is vermogensaanwas een gepasseerd station”, zegt Kamerlid Michiel Hoogeveen. “Het is een fundamenteel oneerlijk systeem.”
Als dekking lagen hogere lasten op arbeid via de schijfgrenzen in box 1 op tafel, plus het schrappen van het verlaagde vpb-tarief, goed voor 4 miljard euro per jaar. Geen enkel voorstel haalde het.
Wachten is ook geen gratis uitweg. Elk jaar uitstel na 2028 kost volgens ingewijden nog eens zo’n 3 miljard euro, terwijl opeenvolgende bewindslieden jarenlang volhielden dat een omslag pas rond 2032 kon. Vanwege de beperkte ict-capaciteit bij de Belastingdienst.
Snelheid heeft wel een prijs. De vooringevulde aangifte vervalt in 2028, omdat banken op zijn vroegst per 2029 gegevens kunnen aanleveren, en de fiscus kan de eerste jaren nauwelijks controleren.
Ligt er voor eind december geen besluit met een meerderheid in beide Kamers, dan is 2028 vrijwel zeker van de baan. En dan blijft alles bij het oude.
Het bericht Box 3 zorgt voor ruzie in de coalitie: D66 en CDA blokkeren VVD-plan verscheen eerst op Newsbit.