De presidentsverkiezingen in Brazilië zijn uitgedraaid op een nek aan nekrace tussen president Luiz Inácio Lula da Silva en uitdager Flávio Bolsonaro. Toch bleef grote onrust op de financiële markten uit. Sterker nog, Braziliaanse beleggingen kregen juist een flinke impuls nadat Bolsonaro verrassend als grootste kandidaat uit de eerste ronde kwam.
De uitslag zet de aandacht nu volledig op de tweede ronde. Voor beleggers draait die strijd niet alleen om politiek. Vooral de enorme staatsschuld, hoge rente en toekomstige relatie met de Verenigde Staten staan op het spel.
Bolsonaro verrast Lula tijdens Braziliaanse verkiezingen
Flávio Bolsonaro kreeg in de eerste ronde 47,03 procent van de geldige stemmen. Lula bleef steken op 45,16 procent. Daarmee behaalde geen van beide kandidaten de vereiste meerderheid en volgt op 25 oktober een tweede ronde.
Het verschil is klein. Bovendien bleef ruim 21 procent van de kiesgerechtigden thuis. Dat maakt deze groep belangrijk voor de tweede ronde. Lula zal proberen een deel van deze niet stemmers alsnog naar de stembus te krijgen.
Vooraf werd al rekening gehouden met een spannende verkiezingsstrijd. De financiële markten reageerden uiteindelijk duidelijk positief op de sterke prestatie van Bolsonaro. De Braziliaanse real won na de verkiezingen terrein tegenover de dollar, terwijl ook Braziliaanse aandelen sterk stegen.
Die reactie is opvallend. Nog voor de verkiezingen waren grote beleggers namelijk sceptisch over beide kandidaten. De zorgen richten zich vooral op de Braziliaanse overheidsfinanciën.
Hoge staatsschuld blijft groot probleem voor Brazilië
De Braziliaanse economie heeft de afgelopen jaren verschillende positieve signalen laten zien. Toch blijft de begroting een zwakke plek.
De bruto staatsschuld was eerder dit jaar opgelopen tot ruim 80 procent van het bruto binnenlands product. Volgens economen is een flinke begrotingsinspanning nodig om die schuld op langere termijn te stabiliseren. Tegelijk bestaat een groot deel van de Braziliaanse overheidsuitgaven uit verplichte uitgaven. Daardoor kan een nieuwe regering niet zomaar fors bezuinigen.
De hoge schuld speelt ook een rol bij de rente. De Braziliaanse centrale bank begon dit jaar weliswaar met renteverlagingen, maar de beleidsrente bleef afgelopen zomer met 14 procent bijzonder hoog.
Zowel Lula als Bolsonaro zegt de overheidsfinanciën te willen verbeteren. Hun aanpak verschilt echter.
Lula kiest volgens zijn economische team voor een geleidelijke verbetering van de begroting. Zijn campagne mikt uiteindelijk op een primair begrotingsoverschot van ongeveer 1,3 procent van het bruto binnenlands product in 2030.
Het team van Bolsonaro wil sneller ingrijpen. Zijn adviseurs spraken voor de verkiezingen over een begrotingsaanpassing van ongeveer 1,5 procent van het bruto binnenlands product binnen de eerste achttien maanden van een nieuwe regering. Geen van beide kampen heeft echter volledig uitgewerkt welke politiek gevoelige maatregelen daarvoor nodig zijn.
Dat verklaart waarom beleggers voorzichtig blijven. Een geloofwaardig begrotingsbeleid kan ruimte geven voor lagere rentes en daarmee investeringen en economische groei ondersteunen. Zonder structurele hervormingen kan de staatsschuld juist verder oplopen.
Relatie met Trump en VS speelt eveneens mee
Ook buiten Brazilië wordt de verkiezing nauwlettend gevolgd. Bolsonaro behoort tot de Braziliaanse politieke rechtervleugel en heeft nauwere banden met de politieke beweging rond de Amerikaanse president Donald Trump. Lula heeft juist regelmatig tegenover Washington gestaan over onder meer handel en buitenlandse politiek.
Een presidentschap van Bolsonaro kan daardoor gevolgen hebben voor de relatie tussen Brazilië en de Verenigde Staten. Dat is economisch belangrijk, omdat handelsbeperkingen tussen beide landen Braziliaanse bedrijven kunnen raken.
Voor de financiële markten ligt de aandacht voorlopig vooral bij de begroting. Analisten waarschuwden al voor de verkiezingen dat geen van beide kandidaten een eenvoudige oplossing heeft voor de oplopende schuld. Zelfs onder scenario’s met hervormingen kan de Braziliaanse staatsschuld de komende jaren verder stijgen.
De tweede ronde wordt op 25 oktober gehouden. Bolsonaro begint daaraan na 56,1 miljoen stemmen in de eerste ronde. Lula kreeg bijna 53,9 miljoen stemmen.
Het bericht Braziliaanse verkiezingen zorgen voor verrassing op financiële markten verscheen eerst op Newsbit.