Centrale banken wereldwijd steunen Powell in strijd tegen Trump

In een zeldzaam gezamenlijk statement hebben centrale banken uit alle hoeken van de wereld zich uitgesproken vóór de onafhankelijkheid van de Amerikaanse Federal Reserve en tégen de politieke druk van Donald Trump. De steun voor voorzitter Jerome Powell komt op een moment dat het Witte Huis een juridische aanval op hem lijkt te openen.

Centrale banken waarschuwen voor aantasting onafhankelijkheid

De centrale banken van onder andere Europa, het Verenigd Koninkrijk, Canada, Zuid-Korea en Australië hebben ‘volledige solidariteit’ uitgesproken met Powell. In een verklaring, gecoördineerd door de Bank for International Settlements (BIS), benadrukken zij dat monetaire onafhankelijkheid “een hoeksteen is van prijsstabiliteit en economische gezondheid”.

De timing is opvallend. Afgelopen zondag onthulde Powell in een videoboodschap dat hij en de Federal Reserve een dagvaarding hebben ontvangen, met mogelijke strafrechtelijke vervolging als gevolg. Volgens Powell gaat het om “voorwendselen” die voortkomen uit het feit dat de centrale bank rentebesluiten neemt op basis van het publieke belang, en niet op bevel van het Witte Huis.

Trump vs. Powell: rentebeleid als strijdtoneel

Het conflict tussen Trump en Powell is al jaren aan de gang. Trump, die Powell zelf benoemde in 2018, heeft meermaals laten blijken dat hij lagere rentes wil. Volgens bronnen uit de VS wil Trump in een volgende ambtstermijn directe invloed krijgen op het monetaire beleid. De dagvaarding wordt dan ook breed gezien als een poging om druk uit te oefenen en mogelijk zelfs om Powell uit zijn functie te verwijderen.

De juridische actie lijkt inmiddels een politiek mijnenveld te worden. Oud-Fed-voorzitters zoals Janet Yellen, Ben Bernanke en Alan Greenspan hebben zich achter Powell geschaard. In een gezamenlijke verklaring waarschuwden ze dat de VS zich hiermee begint te gedragen als een “opkomende markt met zwakke instituties”.

Kans op renteverlaging slinkt door druk vanuit Witte Huis

De juridische aanval zou volgens economen wel eens het tegenovergestelde effect kunnen hebben van wat Trump wil bereiken. “Als beleidsmakers het gevoel krijgen dat renteverlagingen als politieke toegeving worden gezien, zullen ze mogelijk juist terughoudender worden,” zegt Bernard Yaros van Oxford Economics.

Ook binnen de Amerikaanse politiek groeit de weerstand. Senator Thom Tillis (Republikein) verklaarde dat hij elke nominatie van een opvolger voor Powell zal blokkeren zolang de juridische kwestie speelt. Intussen wordt gespeculeerd dat Powell zal aanblijven als gouverneur, waarmee hij Trump verhindert om een extra Fed-zetel in te vullen.

De financiële markten reageren vooralsnog kalm, wat erop wijst dat beleggers vertrouwen houden in de Fed als onafhankelijk instituut. Toch waarschuwen analisten dat de werkelijke dreiging ligt bij het Hooggerechtshof, dat Trump mogelijk de bevoegdheid zou kunnen geven om zittende bestuurders zoals Lisa Cook te ontslaan.