De olieprijs is woensdag hard onderuitgegaan. Zowel Amerikaanse als Europese olie verloor in korte tijd meerdere procenten van zijn waarde. Beleggers reageren op de Amerikaanse tussentijdse verkiezingen, waarbij president Donald Trump een flinke politieke nederlaag heeft geleden. Tegelijkertijd groeit de onzekerheid over de oorlog met Iran. De grote vraag is nu of Trump kiest voor onderhandelingen of nieuwe militaire aanvallen.
Olieprijs keldert richting belangrijke grens
De daling op de oliemarkt is woensdagmiddag verder versneld. De prijs van Amerikaanse olie, West Texas Intermediate (WTI), is gezakt naar ongeveer 93,30 dollar per vat. Dinsdagmiddag stond de prijs nog boven de 98 dollar. Daarmee is de olieprijs in iets meer dan een etmaal ruim vijf procent gedaald.
Ook Brent, de belangrijkste internationale graadmeter voor olieprijzen, staat flink onder druk. De Brent olieprijs is teruggevallen naar ongeveer 100,47 dollar per vat, tegenover ruim 106 dollar op dinsdag. Daarmee nadert de olieprijs de psychologisch belangrijke grens van 100 dollar.
De koers laat zien hoe snel de stemming is omgeslagen. Beide oliesoorten stonden eerder deze week nog aanzienlijk hoger, maar inmiddels hebben verkopers duidelijk de overhand.
Opvallend is dat de olieprijs daalt terwijl de geopolitieke spanningen in het Midden-Oosten nog altijd groot zijn. Normaal gesproken zorgen dreigende militaire conflicten in belangrijke olieproducerende regio’s juist voor hogere prijzen.
Trump verliest controle over Congres
Een belangrijke aanleiding voor de daling zijn de Amerikaanse tussentijdse verkiezingen. De Democraten hebben dinsdag de controle over zowel het Huis van Afgevaardigden als de Senaat veroverd. Daarmee verliest Trump een belangrijk deel van zijn politieke bewegingsruimte.
De verkiezingsuitslag kan grote gevolgen hebben voor het Amerikaanse buitenlandbeleid. Vooral het financieren van nieuwe militaire operaties tegen Iran kan ingewikkelder worden wanneer de Democraten meer invloed krijgen.
Trump erkende tegenover The Wall Street Journal dat de oorlog met Iran heeft bijgedragen aan de verkiezingsnederlaag van zijn partij. Toch heeft hij geen spijt van het conflict. De president zegt bereid te zijn met Democraten samen te werken, maar benadrukt dat hij zijn vetorecht kan blijven gebruiken.
De politieke machtsverschuiving heeft bovendien niet direct gevolgen. Het nieuwe Congres treedt pas op 3 januari aan. Volgens Michelle Brouhard, hoofd geopolitieke risicoanalyse bij Kpler, heeft de regering daardoor nog bijna twee maanden om onder de huidige machtsverhoudingen nieuwe buitenlandse initiatieven te ondernemen.
Voor oliehandelaren draait alles om de vraag of Washington opnieuw militaire actie onderneemt of juist een diplomatieke oplossing zoekt.
Analisten Warren Patterson en Ewa Manthey van ING wijzen erop dat de olieprijs al rekening houdt met het risico op nieuwe vijandelijkheden. Wanneer verdere escalatie uitblijft, kan een deel van die extra prijsopslag verdwijnen.
Olieprijs kan volgens econoom alsnog boven 120 dollar stijgen
Ondanks de scherpe daling blijft de situatie in het Midden-Oosten onzeker. Trump heeft aangegeven voorlopig geen nieuwe aanval op Iran te overwegen, omdat de onderhandelingen volgens hem goed verlopen. Tegelijkertijd benadrukte de president dat het Amerikaanse leger klaarstaat om in te grijpen als dat nodig is.
Die woorden volgen kort op een Amerikaanse aanval op het Iraanse eiland Qeshm, vlak bij de Straat van Hormuz. De aanval heeft opnieuw zorgen gewekt over een mogelijke escalatie, hoewel Washington en Teheran nog altijd proberen via onderhandelingen tot een akkoord te komen.
Vooral de Straat van Hormuz speelt daarbij een belangrijke rol. Voor de oorlog werd ongeveer een vijfde van alle wereldwijd verbruikte olie via deze zeestraat vervoerd. Iran houdt de doorgang momenteel grotendeels gesloten en heeft de scheepvaart eerder verstoord met onder meer onderwaterdrones en explosieven.
Ondertussen probeert Qatar de onderhandelingen tussen beide landen vooruit te helpen. Een Qatarese delegatie sprak maandag ongeveer drie uur met Iraanse functionarissen. Hoewel beide partijen voorstellen blijven uitwisselen, is een doorbraak nog niet bereikt.
Een nieuwe militaire escalatie kan grote gevolgen hebben voor de olieprijs. Volgens Neil Shearing, hoofdeconoom bij Capital Economics, kan een nieuwe Amerikaanse aanval de Brent olieprijs zelfs boven de 120 dollar per vat duwen.
Shearing wijst bovendien op een opvallend risico. De verkiezingsnederlaag van de Republikeinen kan Trump juist aanmoedigen om zich sterker op het buitenlandbeleid te richten. Zijn binnenlandse plannen worden immers moeilijker uitvoerbaar nu de Democraten de controle over het Congres hebben veroverd.
De ontwikkelingen zijn ook belangrijk voor de Amerikaanse economie. Hogere olieprijzen maken brandstof en transport duurder, waardoor de inflatie verder kan oplopen. Die ligt momenteel al boven de doelstelling van twee procent van de Amerikaanse centrale bank.
Daarnaast houden oliehandelaren de onderhandelingen tussen Rusland en Oekraïne nauwlettend in de gaten. Vooruitgang kan gevolgen hebben voor Amerikaanse sancties tegen Rusland en de export van Russische brandstoffen. Vooral de dieselmarkt staat momenteel onder grote druk.
Het bericht Olieprijs keldert na verkiezingsnederlaag Trump, zorgen om Iran blijven verscheen eerst op Newsbit.