De spanningen binnen de Nederlandse coalitie lopen verder op. D66, VVD en CDA hebben afgesproken dat ze voortaan afzonderlijk steun mogen zoeken bij oppositiepartijen, zelfs als ze daardoor tegenover elkaar komen te staan. Het minderheidskabinet van premier Rob Jetten neemt daarmee een opvallend risico. Vooral de financiële plannen voor volgend jaar zorgen voor verdeeldheid.
CDA botst met VVD over belasting voor vermogenden
Het kabinet heeft zijn financiële plannen opnieuw aangepast om voldoende steun te verzamelen in de Tweede en Eerste Kamer. Toch is nog altijd onzeker of de voorstellen op een meerderheid kunnen rekenen.
Vooral binnen het CDA groeit de frustratie. Partijleider Henri Bontenbal vindt dat de coalitie onvoldoende doet om steun van oppositiepartijen veilig te stellen. Hij wijst daarbij nadrukkelijk naar de VVD, die weigert vermogende Nederlanders zwaarder te belasten.
In het televisieprogramma Eva uitte Bontenbal stevige kritiek. “De VVD wil niet een stukje op vermogen bewegen”, zei hij. Volgens de CDA-leider zou een hogere belasting voor rijke Nederlanders de steun van Pro kunnen opleveren.
De huidige aanpak noemt Bontenbal zelfs “casinopolitiek”. Hij verwijt het kabinet dat het afwacht welke oppositiepartijen uiteindelijk tegen de plannen durven te stemmen, zonder vooraf voldoende zekerheid te regelen.
Binnen een deel van het kabinet wordt zijn optreden juist gezien als een risico voor de politieke stabiliteit. Bontenbal stelt daar tegenover dat hij met zijn kritiek grotere problemen probeert te voorkomen.
Coalitiepartijen mogen afzonderlijk stemmen
Om de politieke impasse te doorbreken, hebben D66, VVD en CDA een ongebruikelijke afspraak gemaakt. De regeringspartijen mogen zelfstandig onderhandelen met de oppositie en hoeven niet langer gezamenlijk voor alle financiële voorstellen te stemmen.
Dat betekent dat het CDA bijvoorbeeld een belastingverhoging kan steunen waar de VVD fel tegen is. Wel gelden er voorwaarden. De partijen mogen elkaar niet verrassen en moeten bestaande afspraken uit het coalitieakkoord respecteren.
De eerste belangrijke test volgt tijdens het debat over het belastingplan. Pro en Volt komen met een voorstel om vermogende Nederlanders zwaarder te belasten. Opvallend genoeg praat ook het CDA mee over dat plan, al bevinden de gesprekken zich volgens betrokkenen nog in een verkennende fase.
De VVD heeft vergelijkbare voorstellen tijdens eerdere onderhandelingen tegengehouden. Als het CDA nu toch steun verleent, kan dat de onderlinge verhoudingen verder onder druk zetten.
Ook andere politieke meerderheden blijven mogelijk. Rechtse oppositiepartijen kunnen bijvoorbeeld steun leveren aan alternatieve voorstellen. Voor veel van die plannen is de medewerking van het CDA echter noodzakelijk.
Woede over belastingplan van ruim 17 miljard euro
Naast de spanningen tussen de coalitiepartijen ligt ook minister van Financiën Eelco Heinen onder vuur. Verschillende oppositiepartijen zijn boos over de hervorming van box 3, de belasting op vermogen.
De aanpassing brengt volgens de plannen een rekening van ruim 17 miljard euro met zich mee. Het kabinet heeft nog niet duidelijk gemaakt hoe dat bedrag moet worden betaald.
ChristenUnie-Kamerlid Pieter Grinwis haalt hard uit naar de minister. “Dit is de grootste belastingzwendel ooit van een minister van Financiën”, zegt hij.
Ook Pro is kritisch. De partij wil dat vermogende Nederlanders de rekening betalen en spreekt bij de huidige aanpak van een “miljardencadeau aan de grootste vermogens”.
Ondertussen groeit de onvrede over de geplande btw-verhoging op bloemen en andere sierteeltproducten. Het kabinet heeft geld vrijgemaakt om de maatregel drie maanden uit te stellen, maar dat gaat BBB en Mona Keijzer niet ver genoeg.
Het kabinet probeerde eerder tijdens overleg in het Catshuis steun te krijgen van Pro-leider Jesse Klaver. Die poging leverde geen akkoord op. De komende onderhandelingen moeten duidelijk maken welke partijen alsnog bereid zijn de financiële plannen te steunen. De definitieve stemmingen volgen later.
Het bericht Spanningen lopen op bij D66, VVD en CDA: miljardenplan in gevaar verscheen eerst op Newsbit.