Trump verlengt wapenstilstand, maar Iran zet in op verrassingsaanval

Het staakt-het-vuren tussen de Verenigde Staten en Iran blijft voorlopig overeind. De Amerikaanse president Donald Trump maakte gisteravond bekend dat hij het bestand eenzijdig verlengt, een dag nadat hij zelf nog zei dat zo’n verlenging er niet zou komen.

Trump geeft Iran zo de tijd om tot een vredesvoorstel te komen, maar volgens een adviseur van de Iraanse parlementsvoorzitter probeert hij alleen maar tijd te rekken voor een ‘’verrassingsaanval’’.

Trump draait volledig om

Op zijn eigen socialmediaplatform Truth Social schreef Trump dat de wapenstilstand blijft gelden totdat Iran met een tegenvoorstel komt “en gesprekken zijn voltooid”. Rond 04:00 uur Nederlandse tijd kwam de Amerikaanse president met de aankondiging, ongeveer 7 uur voordat het bestand zou eindigen.

Het is de belangrijkste reden geweest voor de enorme koersstijging van Bitcoin (BTC) vannacht. De grootste cryptomunt heeft zijn hoogste koers sinds begin februari bereikt van bijna 78.500 dollar.

Maandag klonk het uit Washington nog heel anders. Trump liet toen weten dat hij bestand niet wilde verlengen, omdat de VS ‘’niet veel tijd’’ zouden hebben. Maar wie het nieuws rond deze oorlog volgt, weet inmiddels dat de uitspraken van de president weinig houvast bieden.

De draai kwam er volgens Trump op verzoek van de Pakistaanse premier Shehbaz Sharif en veldmaarschalk Munir. Pakistan bemiddelt sinds het uitbreken van de oorlog eind februari tussen beide partijen.

Tweede onderhandelingsronde in rook opgegaan

Vandaag zou eigenlijk de tweede onderhandelingsronde in Islamabad plaatsvinden. Vicepresident JD Vance stond gisteren klaar om in het vliegtuig te stappen, maar het Witte Huis heeft nu bevestigd dat hij in Washington blijft. Iran heeft überhaupt nooit officieel gezegd dat het aan zou schuiven.

De vorige ronde op 11 en 12 april liep ook al op niets uit. De twee kampen botsten vooral op twee heikele punten: het Iraanse atoomprogramma en de Straat van Hormuz.

Het Westen vreest al decennialang dat Iran stiekem werkt aan een kernwapen en Trump wil dat koste wat het kost voorkomen. Washington wilde dat Iran zijn uraniumverrijking twintig jaar zou opschorten, maar Teheran ging niet verder dan vijf jaar. 

Ook weigerde Iran om de controle over de strategische zeestraat op te geven, waar een vijfde van de wereldwijde oliehandel doorheen gaat.

Iran haalt hard uit naar Washington

Ondanks de verlenging blijft Teheran de VS openlijk aanvallen. De Iraanse minister van Buitenlandse Zaken Abbas Araghchi noemt de Amerikaanse havenblokkade een “oorlogsmisdaad en schending van het bestand”.

Met die blokkade houdt de Amerikaanse marine sinds vorige week alle scheepvaart van en naar Iraanse havens tegen. Het is het zwaarste drukmiddel dat Washington op tafel heeft liggen om Iran opnieuw richting de onderhandelingen te krijgen.

Araghchi twijfelt aan de oprechtheid van de Amerikanen. Afgelopen zondag opende de Amerikaanse marine het vuur op een Iraans vrachtschip in de Golf van Oman en nam het containerschip Touska in beslag. Iran noemde de actie “extreem gevaarlijk” en “crimineel”.

Iraans parlementsvoorzitter en hoofdonderhandelaar Mohammad Bagher Ghalibaf schreef dat Trump “de onderhandelingstafel wil veranderen in een tafel van overgave”.

Iran moet volgens hem een Amerikaanse verrassingsaanval vóór zijn door zelf in te grijpen. “We hebben ons de afgelopen twee weken voorbereid om nieuwe kaarten op het slagveld te tonen.”

De afgelopen dagen meldde Iraanse staatsmedia ook dat Iran alleen naar de onderhandelingstafel komt zodra de Amerikaanse zeeblokkade wordt opgeheven. Tegelijkertijd zegt Trump dat het een deal ‘’onmogelijk’’ zou maken.