Wij kunnen ons er nauwelijks iets bij voorstellen, maar voor de meeste mensen op aarde is geld gewoon kapot. Dat is het vertrekpunt van Alex Gladstein van mensenrechtenorganisatie Human Rights Foundation in The Wall Street Journal.
Vrijheid is volgens hem de belofte van Bitcoin (BTC) die telkens over het hoofd wordt gezien.
87 procent leeft in de marge
87 procent van de wereldbevolking, zo’n 7,2 miljard mensen, leeft onder een instortende economie of een autoritair regime, rekent Gladstein voor. Slechts 4 procent verdient zijn salaris in dollars.
De gemiddelde wereldburger krijgt jaarlijks 10, 20 of 30 procent inflatie voor de kiezen. Amerikaanse aandelen of obligaties zijn buiten bereik, en sparen gebeurt in bankbiljetten, vee of betonblokken.
Zijn verwijt aan de westerse lezer is hard. “Wanneer dollargebruikers Bitcoin afwijzen, negeren ze niet simpelweg het ontstaansverhaal als protest tegen een corrupt systeem: ze zijn verblind door hun financiële privilege.”
Dat ontstaansverhaal begint in januari 2009. Banken hadden jarenlang hypotheken uitgedeeld aan mensen die ze niet konden dragen en die leningen meteen doorverkocht als veilig papier, tot de huizenprijzen kantelden en het bouwwerk omviel.
De crisis kostte 10 miljoen Amerikanen hun huis en bijna 9 miljoen mensen hun baan. Eén bankier ging de cel in, terwijl de sector 443 miljard dollar steun kreeg.
Zo’n 49.000 dollar per verloren baan.
Bitcoin was het antwoord van Satoshi Nakamoto: geld dat geen centrale bank kan bijdrukken en dat mensen wereldwijd rechtstreeks verbindt, zonder banken ertussen. In het allereerste blok verstopte hij een krantenkop over een nieuwe reddingsoperatie voor Britse banken.
Waarom geld vanzelf minder waard wordt
Ook de dollar ontwaardt, alleen langzamer: een dollar uit 1971 koopt vandaag nog voor ongeveer 12 cent aan spullen. In dat jaar verdween de laatste koppeling met goud, en daarmee de rem op hoeveel geld erbij mocht komen.
De crisis van 2008 werd bovendien niet opgelost met minder schuld, maar met meer. De staat leende om banken overeind te houden, terwijl de belastinginkomsten wegvielen en de uitgaven aan werkloosheid opliepen.
Die schuld verdween dus niet, maar kwam bij de overheid terecht. De Amerikaanse staatsschuld groeide van zo’n 10 biljoen dollar in 2008 naar ruim 37 biljoen nu.
Aflossen gebeurt niet, want bezuinigen kost stemmen. Dan blijft inflatie over als uitweg: bij stijgende prijzen krimpt de schuld vanzelf, zonder dat iemand een impopulair besluit hoeft te nemen.
Bitcoin kan niet worden bijgemaakt. De uitgifte ligt vast in de software en stopt bij 21 miljoen munten.
In andere landen gaat het nog een stuk sneller. Nigeria verloor sinds 2020 bijna 75 procent koopkracht tegenover de dollar en Egypte bijna 70 procent, terwijl Turkije en Argentinië hun munt met ruim 90 procent zagen verdampen.
Cubanen, Libanezen en Zimbabwanen die bij het uitbreken van de pandemie overstapten, zagen hun loon 15 keer meer waard worden. In eigen munt was daar zo goed als niets van over.
Wat Bitcoin vrijheid waard maakt
Daar komt repressie bovenop. In Rusland, China, Nicaragua, Belarus en Iran worden de rekeningen van mensenrechtenverdedigers en maatschappelijke organisaties standaard bevroren wegens “verdachte” activiteit.
Donaties uit het buitenland zijn er bovendien meestal verboden. Wie geld uit Europa of Amerika ontvangt, riskeert een strafzaak wegens spionage of buitenlandse inmenging.
Daardoor komen die groepen via het gewone bankwezen nauwelijks aan werkkapitaal. Geen rekening betekent geen salarissen, geen huur en geen advocaat.
Tegelijkertijd biedt Bitcoin je de mogelijkheid om je eigen bank te zijn. Om zelf de baas te zijn over je geld. Er is geen loket dat dichtgaat, geen betaling die wordt geweigerd en niemand aan wie je toestemming hoeft te vragen.
Twee groepen laten zien wat dat oplevert. De Anti-Corruption Foundation in Rusland en de Feminist Coalition in Nigeria konden hun teams blijven betalen toen hun rekeningen dichtgingen, met “een valuta die geen enkele dictator kan bevriezen”.
Toen het Amerikaanse systeem in 2009 omviel kwam er een half biljoen dollar overheen, maar stort de munt in Libanon of Zimbabwe in, dan komt er niemand.
Bitcoin heeft een vitale rol gespeeld voor honderden miljoenen mensen over de hele wereld die veel minder fortuinlijk zijn dan wij, wier financiële systemen geen reddingsoperatie van een half biljoen dollar kregen.
”Misschien is Bitcoin niets voor jou, maar voor hen wel,” zo eindgt Gladstein zijn essay.
Het bericht Bitcoin belooft vrijheid, maar daar kijkt het Westen overheen verscheen eerst op Newsbit.