De Europese Centrale Bank (ECB) lijkt donderdag opnieuw de rente te gaan verhogen. Economen verwachten vrijwel unaniem een verhoging met 0,25 procentpunt. De grote vraag is vooral wat daarna gebeurt. De oorlog met Iran heeft de energieprijzen flink opgedreven en maakt de inflatievooruitzichten een stuk onzekerder.
Voor beleggers wordt het rentebesluit daarmee een belangrijk moment. Niet alleen aandelen en obligaties reageren doorgaans op veranderingen in het Europese rentebeleid. Ook risicovolle beleggingen zoals Bitcoin (BTC) en andere cryptomunten kunnen gevoelig zijn voor veranderende renteverwachtingen.
ECB rente lijkt naar 2,50 procent te gaan
De verwachting is dat de ECB donderdag de depositorente verhoogt van 2,25 naar 2,50 procent. Op de financiële markten wordt die stap inmiddels met een waarschijnlijkheid van ongeveer 99 procent ingeprijsd.
De reden is vooral de opnieuw oplopende inflatie. Volgens een voorlopige raming van Eurostat steeg de inflatie in de eurozone in augustus van 2,9 naar 3,3 procent. Daarmee ligt de geldontwaarding opnieuw duidelijk boven de doelstelling van twee procent die de ECB nastreeft.
Vooral energie is de boosdoener. De energieprijzen lagen in augustus 14,3 procent hoger dan een jaar eerder. In juli bedroeg die stijging nog 10,3 procent.
Onder de oppervlakte ziet het beeld er minder zorgwekkend uit. De kerninflatie, waarbij de sterk schommelende prijzen van energie en voedingsmiddelen buiten beschouwing blijven, daalde juist licht van 2,5 naar 2,4 procent.
Dat verschil is belangrijk voor het rentebeleid. De ECB wil voorkomen dat de energieschok overslaat naar lonen, diensten en andere goederen. Tegelijkertijd wil de centrale bank de economie niet onnodig afremmen als de inflatie vooral door tijdelijk duurdere energie wordt veroorzaakt.
Ulrike Kastens, senior econoom bij DWS, verwacht daarom donderdag een verhoging met 25 basispunten.
“Wij verwachten nog steeds dat de depositorente volgende week met 25 basispunten zal worden verhoogd naar 2,50 procent, omdat het risico nog steeds bestaat dat de inflatie verder zal stijgen”, zegt Kastens.
Ook Joachim Schallmayer van DekaBank rekent op een verhoging. Volgens hem maakte ECB-voorzitter Christine Lagarde tijdens haar persconferentie in juli al duidelijk dat de voorwaarden daarvoor aanwezig waren, tenzij de economische cijfers aanzienlijk zouden verslechteren. Dat is volgens hem niet gebeurd.
Oorlog en energieprijzen maken volgende rentestap onzeker
Een renteverhoging op donderdag lijkt dus nauwelijks nog een verrassing. Over wat daarna gebeurt, bestaat veel meer discussie.
Handelaren houden rekening met verdere verhogingen. Op de swapmarkt wordt voor de komende twaalf maanden bijna rekening gehouden met twee extra rentestappen van 0,25 procentpunt. Een daarvan zou al in december kunnen volgen. Een volgende verhoging wordt mogelijk in het tweede of derde kwartaal van 2027 verwacht.
Niet alle economen geloven dat het zover komt.
“Het is vrijwel zeker dat de ECB tijdens de vergadering volgende week de rente zal verhogen”, zegt Leo Barincou, senior econoom bij Oxford Economics. Hij vindt het echter te vroeg om al uit te gaan van een derde verhoging, omdat de onderliggende prijsdruk volgens hem voorlopig beperkt blijft.
ING-econoom Carsten Brzeski gaat nog een stap verder. Volgens hem heeft een volgende renteverhoging weinig zin zolang de inflatie vooral door energie wordt veroorzaakt. Een te streng beleid zou de economie van de eurozone juist kunnen beschadigen.
Daar komt bij dat de rente op obligaties al is gestegen. Bedrijven, overheden en huishoudens krijgen daardoor automatisch te maken met strengere financieringsvoorwaarden.
DWS verwacht daarom dat de depositorente na de verwachte verhoging langdurig op 2,50 procent blijft staan, mogelijk tot september 2027. Ook DekaBank voorziet na donderdag een lange rentepauze.
Voor de ECB draait veel om zogeheten tweede-ronde-effecten. Daarvan is sprake wanneer hogere energieprijzen leiden tot hogere lonen, waarna bedrijven hun prijzen opnieuw verhogen. Zo kan een tijdelijke energieschok veranderen in hardnekkige inflatie.
Volgens de geraadpleegde economen zijn daar vooralsnog weinig aanwijzingen voor. De loongroei blijft relatief gematigd en bedrijven kunnen door de concurrentie hogere kosten niet onbeperkt doorberekenen aan consumenten.
Olie en gas blijven grootste risico voor inflatie
Toch kan de situatie snel veranderen. De hernieuwde vijandelijkheden tussen de Verenigde Staten en Iran hebben de onzekerheid rond de wereldwijde energievoorziening sterk vergroot.
Europa is daarbij kwetsbaar door de relatief lage aardgasvoorraden. De Nederlandse TTF-gasprijs steeg begin september tot boven 72 euro per megawattuur. Dat was het hoogste niveau in meer dan drieënhalf jaar.
Ook olie blijft een belangrijk risico. Schallmayer verwacht dat Brent-olie tegen het einde van het jaar daalt naar ongeveer 80 dollar per vat en over twaalf maanden rond 70 dollar staat. Nieuwe aanvallen op belangrijke energie-infrastructuur kunnen dat beeld echter volledig veranderen. In zo’n scenario zou de olieprijs volgens hem opnieuw boven 100 dollar kunnen uitkomen.
Naast het rentebesluit publiceert de ECB donderdag nieuwe ramingen voor de inflatie en economische groei. Economen verwachten daarin geen grote wijzigingen.
In juni ging de ECB voor 2026 uit van een gemiddelde inflatie van drie procent. Voor 2027 werd 2,3 procent verwacht en voor 2028 twee procent. De kerninflatie werd voor 2026 en 2027 geraamd op 2,5 procent en voor 2028 op 2,2 procent.
Ook de economische groei blijft naar verwachting bescheiden. De laatste ECB-prognoses gingen uit van 0,8 procent groei in 2026, gevolgd door 1,2 procent in 2027 en 1,5 procent in 2028.
Kastens verwacht dat het algemene inflatiebeeld nauwelijks verandert. Volgens haar kan de inflatie in de tweede helft van 2027 weer richting de doelstelling van twee procent bewegen. Tot die tijd blijft vooral de ontwikkeling van olie, gas en lonen bepalen hoeveel ruimte de ECB heeft om na donderdag opnieuw in te grijpen.
Het bericht ECB verhoogt de rente donderdag vrijwel zeker naar 2,50 procent verscheen eerst op Newsbit.