In het kort:
- Crypto valt niet onder de Nederlandse depositogarantie van maximaal 100.000 euro per bank.
- MiCA verplicht vergunde cryptobewaarders om klantbezit af te scheiden en kan hen aansprakelijk maken voor verlies door een incident dat aan hen is toe te rekenen.
- Bij phishing, gestolen inloggegevens of een probleem buiten de aanbieder bepaalt de precieze oorzaak of een klant recht heeft op vergoeding.
Geen bankgarantie voor bitcoin
Wie bitcoin bij een cryptoplatform bewaart, heeft niet hetzelfde vangnet als iemand met spaargeld bij een bank. De Nederlandsche Bank zegt expliciet dat crypto geen bankdeposito is en daarom niet onder de Nederlandse depositogarantie valt.
Een MiCA-vergunning verandert dat niet in een garantie van de overheid. De vergunning betekent wel dat een aanbieder aan Europese eisen voor onder meer bewaring, administratie en risicobeheer moet voldoen. Bitonic ontving zo’n vergunning in november 2025, ook voor het bewaren van bitcoin namens klanten.
MiCA legt verantwoordelijkheid bij de bewaarder
Vergunde cryptobewaarders moeten de bezittingen van klanten juridisch en praktisch scheiden van hun eigen vermogen. Volgens de Autoriteit Financiële Markten moet bovendien altijd vaststaan welke crypto bij welke klant hoort.
De Europese MiCA-verordening gaat nog een stap verder. Een bewaarder is aansprakelijk voor verloren crypto of toegangsmiddelen wanneer het incident aan de aanbieder kan worden toegerekend. Die aansprakelijkheid is maximaal de marktwaarde op het moment van het verlies. Dat is dus geen onbeperkte verzekering tegen ieder probleem.
De oorzaak van de hack is beslissend
Een fout in het platform zelf kan richting aansprakelijkheid wijzen. Bij een gestolen wachtwoord, gedeelde tweestapscode of phishing moet eerst worden vastgesteld waar de beveiliging faalde en wie het incident had kunnen voorkomen. Ook een probleem in een blockchain dat buiten de controle van de aanbieder ligt, valt volgens MiCA niet automatisch onder diens verantwoordelijkheid.
Bitonic meldde dat het de drie gedupeerde klanten vergoedde, maar koppelde dat publiekelijk niet aan een juridisch oordeel over aansprakelijkheid. Klanten kunnen in het AFM-register controleren of hun aanbieder een vergunning heeft en bij een bewaarder het bewaringsbeleid opvragen. Bij verlies blijven snel melden, het account beveiligen en bewijs van transacties en communicatie bewaren de eerste praktische stappen.